Хайрт дэлхий нэт дээрх уг блогоо бичихээ түр зогсоогоод өөрийн

http://gunuhaanduguilan.blogspot.com/ блогтоо бичлэгүүдээ бичиж байхаар шийдэн, нүүлээ.

Дэлхий нэтээ эргэж тойрч байх бөгөөд эргэж бичлэг бичих болно,  ирээдүйд.

Үүнийг уншиж буй бүх хүмүүнд 2010 ондоо аз жаргалтай, эрүүл энх байж есөн бусын ерэн есөн хүсэлээс нь шинэ ондоо саадгүй сайн есөн хүсэл нь биелэх болтугай гэж ерөөе.

Монгол Улсын Засгийн газар, Бүгд Найрамдах Энэтхэг Улсын Засгийн газрын хооронд МУИС-д Буддын болон Санскрит судлалын төв байгуулах тухай санамж бичигт БСШУ-ы сайд Ө.Энхтүвшин, БНЭУ-аас манай улсад суугаа Онц бөгөөд бүрэн эрхт элчин сайд Гаури Шанкара нар өнөөдөр гарын үсэг зурлаа.
МУИС-ийн Буддын судлаач бэлтгэдэг мэргэжлийн ангийн оюутнуудад Санскрит хэл болон Энэтхэгийн Буддын филисофийн онол заах багш урьж ажиллуулах саналыг анх МУИС-иас БНЭУ-ын Элчин сайдад тавихад тэрээр зөвшөөрч, өөрийн холбогдох газарт уламжлан “Буддын болон Санскрит хэлний төв”-ийг байгуулахаар тохиролцсоны үндсэн дээр уг төвийг өнгөрсөн оны 5 сард МУИС дээр байгуулсан. Уг төв нь 2005 оны 9 сараас үйл ажиллагаагаа эхэлж, өнгөрсөн нэгдүгээр сард Энэтхэг улсаас санскрит хэлний багш доктор Ачютананда Даш ирж одоо сургалт нь жигдрээд байна.

Энэ санамж бичгийг байгуулснаар Монголын буддын судлалыг хөгжүүлэх, санскрит хэл сурах, судлахад чухал хувь нэмэр болохын зэрэгцээ хоёр орны шашин судлалын хамтын ажиллагааг хөгжүүлэхэд ихээхэн ач холбогдолтой юм.

эх сурвалж:

http://www.education.mn/index.php?option=com_content&task=view&id=158&Itemid=48

Өөрийнхөө толийг эргүүлэн үзэж байтал нэгэн сонины хайчилбар дундаас нь гарч ирэв. Дөрөв тавдугаар ангидаа байхдаа, 90 ээд оны эхээр л ямар нэгэн сониноос хайчлаад түүнийгээ цаасанд дээр наагаад уг тольны завсар хавчуулсан байна.Миний нагац эгч зөндөө олон дэвтэр дүүрэн сонины хайчилбартай, би тэрийг нь дуурайн бас хайчилж цуглуулдаг байж билээ. хэхэхэ, тэр хайчилбаруудаа хэрэглэж байсанаа ганц ч санахгүй байна. Энэ л анхны тохиолдол болж байх шиг байна.

Тэр цаасаа хаях гэсэнээ цааргалаад, эхлээд текстийг блог дээрээ бичин хадгалж үлдээд хаяхаар шийдлээ.  Хүмүүст ч хэрэг болох байх. Google ээр цагаан сарын идээ будаа бэлтгэх гээд хайгаад ирэх ч юм бил үү.

БИТҮҮН

Битүүний орой бууз жигнэж, банш чанаж, мөн шөлтэй будаа хийж гурав тогоолон айл хөршийнхөндөө хүүхэд багачуудаар бууз, банш хүргүүлдэг. Бууз, баншиндаа цагаан мөнгө хийж, таарсан хүн нь ирэх жилд олз омогтой явахыг бэлгэшээх ёс бий. Мөн хүүхэд багчуулд махаар хувь хишиг хүртээнэ. Битүүний орой “Сайхан битүүлцгээж байна уу” гэсэн өлзий бэлгэтэй сайн үгс хэлэлцдэг ёстой. Битүүлгийн идээ будаанаас цадтал идэж ууж гүйцсэний эцэст үлгэр тууль хайлах, шагайгаар алаг мэлхий өрөх, морь, тэмээ уралдуулах, дөрвөн бэрх орхих, хорол зэндмэнэ эвлүүлэх зэргээр наадацгаадаг.

ИДЭЭ ЗАСАХ

Шинийн идээ ундааг их идээ, бага идээ, эсвэл цагаалга битүүлэг гэнэ. Их идээ нь том цар тавагт самнаа хавсай, ул (хэвийн) боов өрж, самар, сүүл, цоохор боов, саран боорцог, шар, цагаан тос, ааруул хурууд, бал бурам, чихэр, үзэм, чавгаар чимэглэсэн байна. Бага идээ нь багавтар няд тавагт зассан шүүс, залаатай богтос, дал дөрвөн өндөр зэргийг хэлнэ. Их идээ буюу цагаан сарын тавгийн идээг засахдаа хавсай буюу ул боовыг гурав, тав, долоо, ес давхарлан өрөх ёс буй. Нэгэн айл гэр, ураг төрлийн дээдэс болсон өвөг юм уу эцгийн гэрийн идээг засахдаа өвгийнх долоон давхар, эцгийн гэрийн идээг таван давхар, ураглаж хуримласан хүүгийн гэрийн идээг гурван давхар засна.

ЦАЙ, ИДЭЭ АМСАХ

Шинэлэх, цагаалахаар айлд очоод гэрийн эзэгтэйн аягалж барьсан цайг хоёр гараараа дэмнэн барьж хүндэтгэл үзүүлдэг. Цайнаасаа нэг, хоёр оочоод гэрийн эзэн таваг тавихад цайгаа зөөлөн тавиад хоёр гараараа тавагтайг идээг авна. Тавагтай идээ ширээн дээр байгаа бол зочин хоёр гарынхаа алгыг дээш харуулж дунд хурууныхаа өнцгөөр тавагтай идээнээс амсахдаа урьдаар солгой гарынхаа алгыг дээш харуулан дунд хурууныхаа өнцгөөр идээний дороос хүрч зөв гараараа идээнээс амсах ёстой.

The Cloud Appreciation Society гэх үүлийн сайхан, гоёыг магтан биширч, түүний ашиг тусыг таниулан сурталчилах гэх мэт зорилготой нэгэн байгууллага байдаг юм байна. Хүмүүс гайхах байх л даа, яагаад тийм “хэрэггүй”  нийгэмлэг байдаг байна аа гэж. Баруун болон хойд европт үүлэрхэг, бүрхэг, бороотой, дүнсгэр өдөрүүд ихтэй. Намар, өвөлдөө бол үүлэрхэг, харанхуй өдөрүүд дарааллаад удаан үргэлжилэх нь элбэг байдаг. Бороотой, манантай нэг тийм дүнсгэр.  Тиймээс эндэхийн хүмүүс үүлэрхэг бүрхэг өдөрт дуртай байх нь ховор бөгөөд зарим нь үзэн яддаг ч байх.  Манай монголын шороон шуургатай жихүүн өдөрүүдэд хүмүүс дургүй байдагтай адил юм уу даа. Энэ талаас нь бодвол иймэрхүү нийгэмлэг байх нь мэдээжийн зүйл. Уг нийгэмлэгийн вэб хуудасруу дэлхийн өнцөг булан бүрээс үүлний фото зураг, өөрийн зохиосон шүлэг дуу гээд л зүйлийг явуулдаг байна. Хүлээж авсан үүлний зурагуудаа нийгэмлэгийнхэн ангилаж,  ямар үүл болохыг нь тогтоодог байна.

Уг нийгэмлэгийн үндэслэгч Gavin Pretor-Pinney 2005 оноос  ямар ч ангилалд хамрагдахгүй байгаа үүлний зурагуудыг хүлээж авах болж. Тэдгээр фото нь дэлхийн өнцөг булан бүрээс жишээ нь Шотландаас, Шинэ Зеландаас, АНУаас ирсэн. 2009 оны зун Pretor Pinney эдгээр нь шинэ төрөлийн үүлс  гэж үзэж  Undulatus asperatus гэсэн нэр өгөхөөр шийдэн НҮБын дэргэдэх Дэлхийн  Цаг Уурын  байгууллагат  (World Meteorological Organization) шинэ төрөлийн үүлсийг бүртгүүлэхээр хандсан байна. Уг байгууллага үүлсийг ангилаж, шинжлэж, шинэ төрөл гэдгийг тогтоож  нэр өгдөг.

Ямар үүлний зурагууд вэ?

Undulatus asperatus гэдэг нь эмх замбараагүй, хүчтэй давалгаан хэлбэр гэсэн утгатай. Эдгээр үүлийг харвал далайн дотороос түүний гадаргуу руу харж буй мэт сэтгэгдэл төрж буй учираас ийм нэр өгөхөөр шийдэж.

Дэлхийн цаг уурын байгууллага хамагийн сүүлд 1950 аад онд шинэ үүлний төрлийг бүртгэсэн бөгөөд дээрх үүлс үнэхээр шинэ үүлний төрөл бол 60 н жилийн дараа бүртгэгдсэн анхны хэлбэр болох юм.

Үүлний хэлбэр, төрх, байдал бидэнд цаг агаар, уур амьсгалын талаар маш их мэдээлэлийг өгдөг. Тиймээс эдгээр төрөлийн үүлс бидэнд юу хэлж байна вэ? гэж эрдэмтэд асууж хэлэлцэж байгаа юм байна. Дэлхий даяар явагдаж байгаа уур амьсгалын өөрчлөлтийн илрэл үү, энэ төрөлийн үүлс эргээд дэлхийн цаг агаарт сайнаар муугаар ямар нөлөө үзүүлэх вэ…

Анх энэ мэдээг уншаад эдгээр зургуудыг үзээд нэг их сайхан санагдаагүйг хэлэх хэрэгтэй. Хэрэв миний дээр иймэрхүү үүлс байсан бол сэтгэл санаа тавгүй, дээр юм дараад байгаа юм шиг л санагдах байсан байх. Ямар ч байсан иймэрхүү үүлийг аймшигийн эсвэл сүйрэл сөнөлтэй кинонд л хардаг. Матрикс кино дээр гардаг байхаа бас?

Dailymail сонины сэтгэгдэл дээр энэ үүлний талаар нэгэн хүн ингэж бичжээ

These clouds are truly amazing but something about them gives me the shivers, they seem like a warning in the sky.

Аюулын дохио мэт гэж хэлсэн дээрх хүнтэй санал нэгдэж байна.

За ямар ч байсан ирээдүйд уур амьсгал хэрхэн өөрчилөгдөхийг харж л сууя.

Дээшээ тэнгэр лүү, доошоо газар хөрсрүү харж явахад илүүдэхгүй байхаа!, бидний амьдрал тэднээс хамааралтай болохоор.

Сүүлийн жилүүдэд Германд олигтой өвөл болохоо бараг байсан. Цас ч орох нь багассан. Эсвэл гэнэт их цас, эсвэл цасгүй саарал харанхуй өдөрүүд үргэлжилдэг. Дээр нь өвөлийн уртыг хэлэх үү! Монголд ч аль хэдийн цас ороод эхэлсэн сурагтай.

Илүү дэлгэрэнгүй мэдэхийг хүсвэл  дараах хаягууд руу:

http://cloudappreciationsociety.org/

http://news.nationalgeographic.com/news/2009/06/photogalleries/new-cloud-pictures/photo2.html

http://www.dailymail.co.uk/sciencetech/article-1189877/The-cloud-Meteorologists-campaign-classify-unique-Asperatus-clouds-seen-world.html#ixzz0MUdQ3gUs

http://www.telegraph.co.uk/science/science-news/5411412/New-type-of-cloud-found.html

Зураг нь их л өнгөлөг, амьдралтай харагдана.

http://www.brunellocucinelli.it/index.php?id_pagina=42

Илтгэж буй чухал сэдэвээ шог яриа, элэглэл, Ironie зэрэгээр улам гүн болгодог.

Түүний дуртай нэг элэглэлийг доор сийрүүлбэл:

Хэн нэгэн “хонгилын үзүүрт гэрэл харагднам” гэтэл

нөгөөх нь хариулах “Тэр гэрэл чинь угтан ирж байгаа галт тэрэгнийх”.

хахаха ^_^ (нэгхэн замтай ч юм уу, зүгээр зөрж өнгөрөх гэж байгаа галт тэрэг ч юм уу…)

Манай монгол улсын хөгжил, дэвшилийн талаар. Хүмүүсийн хөдөлмөрийн тухай фото.

Дор бүрнээ чадах чадах зүйлээ хийнэ. Өөрийн хөдөлмөр хүчээр сайн сайхан амьдарч байгаа нэгэн ч байна, өрөөлийг сорж амьдрагчид ч хаа сайгүй.

Дээрх зураг дээр Улаанбаатар хотын хаа нэгтэй бүтээн байгуулалт явагдана. Хотын хаа нэгтэй нэгэн иргэн өөрийн бяцхан дэлгүүрийнхээ өмнө шинэ зам тавьж байна.

Харамсалтай нь дараах зурагийг харвал хаанаас материалаа авсан нь тодорхой.

Гэхдээ одоо байдал огт өөр болжээ. Өнөө үед дижитал камераар авсан зурагаа фотошоп болон элдэв янзын программаар нэмж хасч, засч янзалж, сайхан муухай болгоод ёстой тамыг нь үздэг болсон үе.

Зар сурталчилгаа, кино телевиз, сонин сэтгүүл, улс төр, урлаг спорт гээд гэрэл зураг хэрэглэдэггүй газар өнөө үед байхгүй.

Хэдэн жилийн өмнө америкын гадаад хэрэгийн сайд Паул иракруу дайрах нь зүйтэй хар! иракчуудын цөмийн зэвсэгийн үйлдвэрийн зурагийг агаараас авлаа гээд л ярьж гарсан. Дэлхий нийтээрээ л түүнд итгэж байлаа. Дараа нь тэд худалаа ярьсан нь мэдэгдсэн.

Саяхан иранчууд агаарын пуужин ракет туршлаа хэмээн дэлхийн том мэдээлэлийн сувагуудаар цацсан. Гэтэл тэр нь зүгээр л фотошопоор зассан зураг болох нь батлагдсан (доорх зураг)

Төр захиргаа, цэрэг зэвсэг, эдийн засагийн хэмжээнд худал зураг хөрөг, схем ашиглаад дууссангүй.

Сонин сэтгүүл, интернэтээр дүүрэн зассан гэрэл зурагууд.

Жишээ нь доорх сэтгүүлийн нүүр байна: Уг нь нүүрэн дээр гарсан бүсгүй үнэн хэрэгтээ доош хараад, зовхи нь нүдийг нь хаасан байтал сэтгүүлийнхэн оронд нь том бүлтийсэн нүд наачихсан байна o_O

Фотошоп ашигладагаараа алдартай салбар бол хувцас загварын сурталчилгааны салбарынхан.

Гоё хувцас, сайхан нүүр будалт, сайн модель тэдэнд хангалтгүй. Моделийнхоо гар хөлийг хэт туранхай, чөрчинхий, өгзөг ташааг том, нүд амыг нь томруулж жижигрүүлнэ, арьсны үрчилгээ батга сэвх сорвийг нь алга болгоно гээд маш их засвар хийдэг.

Засварт орсон моделийн зурагийг гэнэн хонгор охид эмэгтэйчүүд хараад өөрсөдийгөө тэдэнтэй адилхан болгох гэж үйл тамаа эдлэнэ. Даанч харж байгаа гэрэл зураг нь худал гэдэгийг мэдэхгүй юм даа.

жишээлбэл доорх зурагийг харсан жирийн үзэгч сайн анзаарахгүй ямар сайхан урт нарийнхан хөлтэй эмэгтэй вэ гэж бодно. Гэтэл сайн харвал засвартай зураг байгаа нь мэдэгдэнэ. Хөл нь байж боломгүй туранхай, байж боломгүй шув шулуун.

Дараагийн зурагийг харвал эхлээд нэг их анзаарагдахгүй. Сайн харвал зүүн гуяыг зассан байгаа. Цаашлаад арьс гэдэс гээд юуг нь зассан бол яаж мэдлээ. Энэ зураг л гэхэд нэр хүндтэй Vogue сэтгүүлийн (USA Vogue), нэр хүндтэй зурагчины (Steven Meisel), нэр хүндтэй моделийн (N.Vodianova) зураг шүү дээ.

Энд тэнд интэрнэтээр явж байгаад сонин содон, уншууштай үзүүштэй вэб хуудас олвол блогтоо бичиж байна.

Энэ бүлэгийн анхны бичлэг гэрэл зурагтай холбоотой.

АНУын Life гэрэл зурагийн сэтгүүл өөрийн архивт байгаа арван сая, тоогоор бичвэл 10,000,000 фотог Гүүгэлтэй хамтарч интэрнэтэд тавьж байгаа юм байна. Эхний ээлжинд 20% тавьсан байгаа аж. 1860 оноос хойш 100н жилийн фото архив.

Үзсэн гэрэл зурагаа үнэлэж болно, мөн худалдан авч болох бололтой. Фото болгон тайлбартай.

Гүүгэл зураг хайгч талбарт source:life гэж бичихэд уг сэтгүүлийн зурагнууд гарч ирэх юм. source:life гээд ард нь mongolia гэж бичээд хайвал манай монгол улстай холбоотой ховор сонин, хэвлэгдэж үзэгдэж байгаагүй зураг нилээн их байна.

Ямар ч байсан хэдэн сая зураг хаа нэгтэй тоосонд дарагдаж хэвтэхээ болих нь ээ.

Ийшээ орж үзээрэй

life foto archive hosted by Google:

http://images.google.com/hosted/life

доорх зураг үнэхээр гоё зураг байна. Энэ хүүхэд том хүний хажууд өөдөсийн чинээ харагдаж байна ^_^

Орчин үеийн техник технологи гэж! Иргэний нисэх онгоц дотороосоо хамагийн том, хамагийн орчин үеийнх болох A380 цуврал онгоцын боломжийг ээ. Цонхон талд суугаагүй зорчигч суудалынхаа өмнөх дэлгэцнээсээ шууд гадаах байдалыг харж болдог юм байна. Онгоцны сүүлэнд байрлуулсан камераар харах нь ээ, Cool!

эх сурвалж

http://sonnyphotos.typepad.com/sonny/2009/07/index.html

Гэхдээ энэ гэр бүлийг огтоос танихгүй, тэдэнтэй уулзаж учирч байгаагүй юм. Тэдний талаар бичье гэж хэдэн сарын өмнөөс л бодож явсан ч бичилгүй бодсоор өдийг хүрчээ.

Хэзээ билээ, за ямар ч байсан гадаа цас орж байсан юм. Орой орондоо ороод зурагтныхаа сувагийг нааш цааш гүйлгэн хэвтэв. Нэг сувагаар кино эхэлж байнаа. Шинэ залуу Герман найруулагчидын анхны кинонуудыг цуврал болгож гаргаж байгаа аж. Уг киноны нэр “Хүсэлийн байшин” (Haus der Wünsche). Киногоо эхлүүлээд л байж байтал гэнэт нэгэн монголжуу охин гарлаа. Урлаг талдаа кино бөгөөд үйл явдал Тайланд, Бангкокт болж буй. Эмэгтэй гол дүр Коко  нь ямар монгол шиг нүүр царайтай юм бэ гэж бодоод л киног үзсээр байгаад дуусгав. Art-movie талдаа, үйл явдал удаан хэмнэлтэй, янз бүрийн өнгө, байрлал, хөдөлгөөн дээр удаан тогтож үзүүлж байсан шиг санагдаж байна. Кино дууссаны дараа нэрийг нь хартал Чагсалмаа Борхүү (доор киноны зурагаас) гэх монгол нэр байв.

Энэ гэр бүлийн зөвхөн охидууд уран бүтээлч биш юм байна. Хоёр охины аавыг Баваагийн Борхүү гэдэг бөгөөд тэрээр зураач.

Тэрбээр чөлөөт уран бүтээлч, зураачаар Вийсбадэн,Wiesbaden хотод ажиллаж амьдардаг. Нүүдэлчин амьдрал, адуу морь түүний зурагийн гол сэдэв бололтой.

Тэрбээр гэр бүлийн хамт 1989 оноос хойш Германд ажиллаж амьдарч байгаа юм байна. Өөрөөр хэлбэл Чагсалмаа 8, Үйсэнмаа 6 настайдаа ХБНГУд ирж суурьшжээ.

Түүний зураг, уран бүтээлтэй танилцахыг хүсвэл доорх вэб хуудасруу нь ороорой.

http://www.borchu-bawaa.de/index.htm

Ийнхүү та бүхэнийг Борхүүгийнх гэдэг авъяаслаг, уран бүтээлч гэр бүлтэй танилцуулъя гэсэн хүсэл маань хэрэгжлээ.

Update:

Хэхэ, интернэтээр дүүрэн Borchu гэж бичсэн байсан учираас Борчу гэж уншаад. Гэтэл Борхүү гэдэг нэртэй юм байна. Тиймээс алдаагаа заслаа ^_^. Тэлмэн, Хүү хоёртоо гялайлаа. Борчу гэж өвөрмөц эртний нэр байна л гэж бодсон юм. Бүгд л өвөрмөц нэртэй байгаа биз дээ хэхэ. Англи галигаар бол CH хоёрыг Ч гэж дуудаад жишээ нь China-Чайна, германаар Х буюу Сhina-Хийна гэж дуудаад толгойг минь эргүүлжээ. Нэрээ герман галигаар бичсэн юм байна. Сая хартал Чагсалмаа гэдэгийг бас герман галигаар Tschagsalmaa гэж бичжээ. Эдгээр охидуудын нэрийг зөв бичсэн болов уу би хэхэ. Дараагийн асуулт Үйсэнмаа гэж зөв үү? хэхэ За ямар ч байсан нэрийг нь энэ насандаа л мартахааргүй боллоо ^_^

Update:

Бага охины нэрийг Үйзэнмаа гэдэг юм байна. Засаж уншина уу! Баярлалаа

Авъяаслаг гэр бүлд ажилын амжилт хүсье!

За хэд гурван бичье гэсэн юмаа эхлэе.

Гарчиг дээрээ ганц, хоёр гэсэнээ одоо гурван юм гэнээ, хэхэ. За тэр ч яахав.

Урд нь надад нэг унадаг дугуй байлаа. Нэг охин хуучин дугуйгаа өгсөн. Гэхдээ тэр унадаг дугуйгаа хулгайд алдчихсан л даа. Унадаг дугуйгүй нилээн удаж байж сая хэдэн сарын өмнө гэрийн тэнд  унадаг дугуйгаа зарна гэсэн зарлал хараад утасдаж тэр дугуйг нь худалдаж авсанаар эргээд унадаг дугуйтай болов. За ингээд дугуйтай болсоныг ч хэлэх үү, зуны улирал ирсэнийг ч хэлэх үү дугуйгаараа ийш тийшээ жирийлгэдэг болжээ. Гэхдээ бүр сампирчихсан дугуй авчихсанаа мэдсэнгүй. Засварын газар тоормосыг нь засуулах гээд өгсөн чинь засварын хөлс шинэ дугуйны хөлснөөс ч үнэтэй болно, бүр яажгий дугуй байна гэдэг юм. Энэ зундаа, намардаа эдэлсэн шиг эдэлээд дуусганаа. За хотоороо хөндлөн гулд дугуйгаар давхиж байгаа болохоор янз бүрийн сонин содон, гоё юм их олж харж байна. Даанч зургийн аппаратаа дээр унагаад эвдээский болохоор гоё зураг дарж чаддаггүй.

Хэдэн долоо хоногийн өмнө дугуйтайгаа явж байтал үнэн романтик зүйл олж харав. Тавь, жар орчим насны нэгэн хос жаргаж байгаа нарыг хараад сууж байв. Гол нь ая таваа бодоод бүр ширээ сандалаа бас уух вино, хундагаа бариад ирсэн байв. Бүр гэрээсээ хамаг юмаа чирж зорьж тэнд очсон гэхээр.Тэр сууж байсан газар нь том босоо хөшөөний доор, эргэн тойронд нь автомашины зам байдаг юм л даа. Сайн зургийн аппараттай байсан бол үнэхээр гоё зураг гарах байлаа. Би ч нууцаар авсан. Элдэв юм яриад инээлдээд л, виногоо уугаад л, жаргаж байгаа нарыг хараад л… Тэндээс оройны нарыг хараад суух үнэхээр гоё байдаг юм. За мянга сонсохоор нэг хар гэдэг доор зураг нь.

Өнөөдөр (2009.05.23) тэрбээр хадан хясаанаас унаж амиа хорложээ.(үнэхээр амиа хорлочихов уу хэн нэгэн хүн хаднаас түлхчихэв үү…)

DPA

Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаасаа огцорсоныхоо дараа өөрийн төрсөн жижигхэн тосгондоо очин амьдрах болсон тэрбээр өөрийн вэб хуудастай, түүндээрээ өөрийн энгийн амьдралын талаар бичдэг байсан бөгөөд олны анхаарал хүндэтгэлийг ихээр хүлээж авчээ. (гаднаа гяланцаг дотороо паланцаг байв уу эцсийн эцэст?)

Амиа хорлохоосоо өмнө тэрбээр өөрийн комьпютертээ (?) захиа үлдээгээд амиа хорлох болсон шалтгаанаа: би олон хүний амьдралд зовлон учируулсан гэжээ.

Учир нь тэрбээр нэгэн бизнесмэнээс 6 сая долларын авилга авсан хэргээр шалгагдаж байсан байна. Түүнээс гадна түүний эхнэр,  төрлийн хүн зэрэг олон хүн нийтдээ 6 сая доллар хахуульд авсан гэж мөн шалгагдаж байгаа юм байна. Ерөнхийлөгч агсаны төрсөн ах саяхан авилгын хэрэгээр шүүхээс 5 жилийн хорих ял сонссон байна. Ерөнхийлөгч байх 2003-2008 оны хооронд хамтран ажиллаж байсан  олон арван ажилчид нь мөн хахуулийн хэрэгт орооцолдоод байгаа юм байна. Ер нь олоныг хамарсан томоохон хавтгайрсан авилга, хахуулийн хэрэг бололтой. Ерөнхийлөгч асан өөрийг нь авилгын хэрэгт огтоос хамаагүй гэдэг байжээ. Ерөнхийлөгч асан нас барсаны дараа түүний эсрэг үүсгэсэн хавтаст хэрэгийг хаалаа.

Roh Moo Hyung ядуу айлаас гаралтай ба ямар ч их сургуульд суралцаж байгаагүй юм байна. Өмгөөлөгч болохын тулд өөрөө бие дааж сурч, шалгалтыг нь өгч тэнцжээ. Ядуу айлын хүү улсын хамгийн өндөр албан тушаалд хүрсэн нь олны хүндэтгэлийг хүлээдэг байж. Өөрийгөө шударга, хээл хахуулиас ангид гэдгээрээ ихээхэн бахархдаг байжээ.

Миний сонирхолыг ихээхэн татаж буй зүйл өмнөд солонгосчуудын АМИА ХОРЛОЛТ.

Өмнөд солонгосчуудын амьдралаас талийх арга хэлбэрүүдийн дөрөвдүгээрт амиа хорлолт ордог байна. Өсвөр насны 4 500 хүүхдийн дунд хийсэн судалгаагаар 58 % нь амиа хорлох талаар нэг болон түүнээс дээш бодож байсан, 11% нь үнэхээр амиа хорлох гэж оролдсон гэсэн дүн гаргасан байна.

Яагаад өмнөд солонгосчууд ингэж ихээр амиа хорлодог вэ? Ихэнх нь гэр бүл, үерхэл нөхөрлөл зэргээс болдог бололтой. Миний бодолоор гэхдээ тухайн нийгэмийн зохион байгуулалт, баримталдаг үзэл бодолтой ихээхэн холбоотой байх. Нийгмийн дарамт их байдаг байхаа гэж бодном.

Миний мэдэхээр өнгөрсөн жил дарааллаад солонгосын олон алдартай жүжигчид, урлагийнхан амиа хорлосон. Сүүлдээ амиа хорлох моод гэж сонин хэвлэлээр хүртэл бичдэг болсон байх шиг байсан.

Хамгийн сүүлд өнгөрсөн 4 сарын 28нд,  дөнгөж 24 настай жүжигчин Woo seung yeor амиа хорлосон байна(зураг нь доорх).

Гэр бүлийнх нь түүнийг сэтгэл санааны хүнд хямралд ороод эмчилгээ хийлгэж байсан гэжээ. Ажил болон relationship ны олон асуудал дарамттай байсан бололтой.

Солонгосчуудыг хамагийн цочроосон амиа хорлолт бол алдарт жүжигчин Чой Жин Шилийн (доорх зураг) үхэл байсан. Ихэнх монголын үзэгчид түүнийг анддаггүй. Монголын олон телевизээр түүний тоглосон савангийн дууриуд байнга гардаг байсаныг санадаг юм.

Тэрбээр сэтгэлийн хүнд депрессэнд орсон, эмчилгээ хүртэл хийлгэж байж.

Сүүлийн 2 жил амиа хорлосон алдартай хүмүүсийн тоо үнэхээр өсчээ:

Ahn Jae-hwan, 36, гэх нэгэн эрэгтэй жүжигчин, Kim Ji-hoo гэдэг эрэгтэй загвар өмсөгч, Jang Ja-yun гэдэг жүжигчин эмэгтэй (дээрх зураг)… одоо хуучин ерөнхийлөгч нь гээд үргэлжилсээр.

Амиа хорлолтын хувь өсөх болсон нь тухайн хүн, ялангуяа нийгэм, нийгмийн зохион байгуулалттай ихээхэн холбоотой.  Ямар нэгэн юм болохгүй байгаа, буруу замаар явж байгаагийн шинж гэж би боддог.

Зарим нэгэн хүн амиа хорлосон хүнийг бэртэгчин, амиа бодогч гэж буруутагдаг. Гэхдээ би тэгэж боддоггүй л дээ. Ямар ч хүн амьдралын төлөө эцсийн хүчээ өгдөг. Хүнд хүчир зовлонгоосоо гарах ямар ч гарц олж харахаа болижээ, эцэсийн аврал нь өөрийгөө егүүтгэх явдал байжээ гэж ойлгодог. Тэгэж бодохоор амиа егүүтгэсэн хүнийг их өрөвддөг юм. Хөөрхий ямар ч хүн байсан ямар их зовж байсан бол доо гэж.

Солонгос соёл, сэтгэхүйг мэдэхгүй, тэндэхийн амьдралын хэв маягийн талаар ойлголтгүй болохоор ямар нэгэн таамаглал өгөх нь зохимжгүй юм. Солонгосчууд  улс оронд нь юу  буруу яваад байгаа талаар ч санаа зовж байгаа байх.

Амиа егүүтгэсэн бүх талийгчидын хойноос залбирцгаая

Ум маани падмэ хум

эх сурвалж

http://www.tsahimurtuu.mn/main/200905111550.htm#comment-14429

Сайн байцгаана уу? Монголчуудаа, Нутаг нэгт, цуст нэгт ард түмэн минь ээ Төөрөлдсөн хүү Сүрэнхор би хүний нутагт нуугдаж, зүдэрч яваа ч та бүхнийхээ амрыг эрж, энэ захидлыг тэрлэж байна. “Үйлдвэр худалдааны төрийн нарийн бичгийн дарга байсан Д.Сүрэнхор” гэхээр бүгд шахуу мэдэж байгаа байх. Зарим нь намайг шууд л луйварчин, хулгайчаар минь дуудаж байгааг ч төсөөлж байна. Миний талаар өчнөөн л бичиж, муу муухайгаар минь ханатал дуудсан болохоор нэр минь хүн бүрт муугаар танил болоо биз дээ. Гэхдээ мөн чанарыг минь хэн ч мэдэхгүй, таниагүй байгаа. Үнэндээ бол би өөрийгөө тийм ч хүнээ байчихсан, дүүрчихсэн амьтан гэж боддоггүй. Надад ичих нүүр, сэмрэх сэтгэл байдаг юм. Би эх орноосоо зугтан гарсан тэр өдрөөс хойш өнгөрүүлсөн амьдралаа бодон хичнээн их шаналж, эргэцүүлснийг хэн ч мэдэхгүй. Би буруутай. Би улсын мөнгөнд хуруугаа дүрж, муу хүмүүсийн хөөргөн үгэнд сагаж явсан буруутай. Би буруу хэргийнхээ зэмийг хүртэх ѐстой, түүнээс яагаад ч зайлж чадахгүй гэдгээ өдөр ирэх тусам мэдэрч, үйлийнхээ үрийг эдлэн шимширч суугаа цөхөрсөн эр хүн. Үйлдсэн хэргээ бусдад тохох, зайлсхийх гэсэндээ биш ард түмнээ сэрэмжлүүлэх, анхааруулах ѐстой юм байна гэдгээ ухамсарласны үндсэн дээр би энэ захиаг зүрхэлж бичлээ. Магадгүй энэ захиа та бүхэнд хүрч, сэрэмжлүүлж чадвал үйлдсэн нүгэл минь бага ч болтугай нимгэрч, үйлийн үр минь хөнгөрөх болвуу гэж бяцхан найдах юм. Ингээд хэлэх гээд байгаа зүйлдээ оръѐ. 1997 онд МАХН-ын дэргэдэх МАСЗХ-нд орсноор миний тамтай амьдрал эхлэсэн юм. Тэр жил бидний хэсэг сэхээтэн залуус нэгдэн энэ байгууллагыг байгуулж анхны ерөнхийлөгчөөр У.Хүрэлсүх ажилласан. Бид амихандаа улс төрийн карьер хийж, хожим төрийн өндөр албанд томилогдож, очих нууцхан хүсэл тээн цуглаж байсныг одоо нуух хэрэг байхгүй. Тэр цагт биднийг намын боссууд Н.Энхбаяр, Л.Энэбиш, А.Цанжид нар ч дэмжих нэрээр баахан хөөргөж, доргиодог байлаа. Бидний хүслийг тэнгэр бурхан сонссон аятай МАХН үнэмлэхүй ялалт авч манай холбооныхон бүгд шахуу албан тушаалд очсон. Би ҮХЯ-ны төрийн нарийн бичгийн дарга болж, Н.Оюундарь Байгаль орчны яамны газрын дарга, Г.Шийлэгдамба аялал жуулчлалын газрын дарга, Я.Содбаатар ҮХ-ны дэд сайд, Б.Эрдэнэбат БХ-ын дэд сайд гэх зэргээр томилогдон огцом өндөр авсан даа, бид. Д.Бадраа агсан маань Санхүүгийн Зохицуулах хорооны дарга болсныг бүгд санаж байгаа. Бидний араас хожим олон залуучууд МАСЗХ-гоор дэмжүүлэн албан тушаалд орсон. Нэг ѐсондоо холбоо маань албан тушаал руу үсрэх банз болон хувирсан юм. Бусдын талаар ярих сонирхол алга. Өөрийгөө л голлоѐ доо. Үйлдвэр Худалдааны яамны төрийн нарийн бичгийн дарга болсноор өмнө маань маш их боломж нээгдэв. Бас маш их дарамт үүсэв. Ажлын талаар би яриагүй юм шүү. Залуу хүн бол ажилд нухлуулахаа юманд тооцохгүй ш дээ. Гол дарамт нь “албан тушаалын хаялга” гэж юмыг МАХН-ын удирдлагуудад, намайг төрийн нарийн бичгийн дарга болгосон хүмүүст байнга үзүүлж, ач санаж явах учиртай боллоо. Намын дарга, Ерөнхий сайд болсон Н.Энхбаярын зүгээс намайг төрийн нарийн бичгийн даргаар томилоход бол шууд мөнгө төгрөг нэхээгүй, шаардаагүй юм. “Боловсролтой, хэлтэй залуустаа итгэл хүлээлгэж байгаа юм шүү. Хичээж ажиллааарай” л гэж байсан. Харин Сү.Батболд, талийгаач “Монроимпекс”-ийн У.Уламбаяр, Д.Тэрбишдагва, У.Барсболд нар бол түүнд нилээдгүй мөнгө хаяж байж сайд болсон гэдэг яриа нам дотор явдаг байсан. Тэд бол угаасаа мөнгөтэй, намайг бодвол албан тушаалаараа мөнгө олоод сурчихсан хүмүүс байсан болохоор тоодоггүй байсан шиг байгаа юм. Харин өөрийн гэх дорвитой бизнесгүй миний мэт хүмүүст энэ нь нэг төрлийн дарамт, дөнгө болон хувирсан. 2 Засгийн газарт өндөр албан тушаал хашиж байсан бүх л хүмүүст ийм шаардлага тавигддаг байсан. “Ерөнхий сайд ийм тийм арга хэмжээг төдөн төгрөгөөр чамайг санхүүжүүл” гэлээ гээд нарийн бичгийн дарга, туслахууд нь хэлчихээд утсаа таслачихна. Тэгээд тэр мөнгийг нь олох гэж махтайгаа хатдаг байсан. Албаа аваад хоѐр сар хэртэй болсны дараачаас л ил дад янз бүрийн байдлаар мөнгө нэхэж эхэлсэн дээ. Ийм нөхцөлд арга буюу л авлига авах арга сүвэгчилж эхлэдэг юм билээ. Ингэж яваад л би хальтирчихсан юм. Намайг мөрийтэй тоглоомонд донтсондоо яамны хөрөнгөнөөс хулгайлсан гэх маягийн сурталчилгаа их явсан. Одоо хүн бүр итгэчихсэн биз дээ. Үнэн хэрэгтээ бол албан тушаалынхаа төлөө өгөх татварт л би маш их мөнгө төлсөн. Тэр үед У.Хүрэлсүхийн Н.Энхбаяртай муудалцсаны цаад шалтгаан нь ч энэ байсан. Өнгөн дээрээ Ерөнхий сайдын эхнэр О.Цолмонтой таараагүй энэ тэр гэж ярьдаг ч цаагуураа бол Н.Энхбаярт “татвар” төлөх сонирхолгүй байсан юм. Энэ талаар надтай ч санал солилцож байсан. Н.Энхбаярын цуглуулсан хөрөнгө бол тэр чигээрээ л ийм төрлийн татаас, бэлэг, хаялга, өргөл, хувь зэргээс бүрдсэн гэж хэлэхэд болно. Нөгөө нэг орлого нь хууль, шүүхийн хаалга татсан хүмүүсийн хэрэг. Шорон явах нь тодорхой болсон хүмүүсийг хэргээс чөлөөлөх нэрээр асар их мөнгө хийсэн дээ. Шударга бус байдал чинь нэг л өдөр бий болдоггүй. Алгуур идэж, уусгадаг юм байна даа гэж одоо л би ойлгож сууна. Тун ойрхноос харж байсан хүний хувьд хэлэхэд Н.Энхбаяр бол цадах, ханахыг мэдэхгүй хүн. Тэгсэн хирнээ гар нь тэнийнэ гэж байхгүй. Болж л өгвөл өөрөөсөө мөнгө гаргахгүй шийдчих гэсэн, аргалчих гэсэн, бусдаар төлүүлчих гэсэн нэг тийм хандлагатай, их хачин гэр бүл санагддаг юм. Сү.Батболд, Д.Тэрбишдагва ах нарыг юм л бол шаналгаж байхыг би мэддэг юм. Харин У.Барсболд бол нэхүүлэлгүй, өөрөө сайн дураараа байж байгаад л мөнгө аваачиж өгч долигонодог байсан. Н.Энхбаяр хэрэг нь дууссан гэж үзвэл жигтэйхэн ойр дотно байж, үй зайгүй явсан хүмүүсээ шууд л жийдэг. Ц.Түмэнгэрэлийн хэргийн дараа түүнийг танихаа болиод, юун хүн билээ? Гэж асуух маягтай болсныг бүгд санаж байгаа байх. Энэ л зангаас нь манай намынхан ихэд айж, жийрхдэг байсан. Яахав, энэ бол өнгөрсөн түүх. Одоо би ард түмэндээ дараах зүйлийг анхааруулъя, сэрэмжлүүлье гэж бодоод зориглон бичиж байна. Би хүний газар, нуугдаж, айж эмээж амьдардаг гэлээ ч мэдээллийн технологийн ачаар эх оронтойгоо байнгын холбоотой байж үргэлж мэдээ, сурагтай байдаг. 2009 оны 4 дүгээр сарын 4-ний өдөр Ерөнхийлөгч Н.Энхбаяр Бээжин лүү яаран ниссэн, энэ нь хадам эхийнхээ биеийн байдалд санаа зовсноос болсон гэсэн утгатай мэдээлэл гарч нилээдгүй шуугиулаад авсныг бүгд санаж байгаа байх гэж найдаж байна. Үнэн хэрэгтээ юу болсон юм бэ? гэдгийг би хэлэх гэсэн юм. Тэр өдрүүдэд Швейцарийн банкнуудын холбоо арилжааны банкнуудынхаа эхний улирлын тайланд үндэслэн олон улсад мөрдөгддөг журмын дагуу тэрбум доллараас дээш хадгаламж эзэмшдэг хүмүүсийн нэрсийн жагсаалтыг гаргаж, зарлахаар бэлтгэсэн байсан байна. Тэд 2009 оны 4 дүгээр сарын 6-ны Даваа гаригт нийтэд зарлахаар төлөвлөж байсан юм байна. Уг жагсаалтын 16-д нь 1,3 тэрбум долларын хадгаламж эзэмшигч О.Цолмон, Монгол гэж дурдагдсан нь манай Ерөнхийлөгчийн гэр бүл юм. Н.Энхбаяр төлөөлөгчөөрөө дамжуулан уг жагсаалтаас эхнэрийнхээ нэрийг 6 сар болтол зарлахгүй байгаа ч гэж хүсэлт гаргасны дагуу Швейцарийн банкнуудын холбоо О.Цолмонгийн нэрийг зарлахаа түр азнаад байгаа юм байна. Харин ирэх 6 сарын дундуур зарлагдаж дараа нь Forbes сэтгүүл дээр тусгайлсан нийтлэл бичигднэ. Зарлахгүй бол Швейцарийн банкнуудын холбоо хуулийн дагуу хариуцлага хүлээх учраас яалт ч үгүй зарлах ажээ. Тэд үйлчлүүлэгчиддээ болох гэж байгаа үйл явдлын талаар тогтмол мэдээлэл өгдөг. Тэр хүрээнд О.Цолмонд мэдэгдсэн байна. Сонгууль дөхсөн үед энэ нь ямар осолтой мэдээлэл болохыг О.Цолмон ойлгож байсан ч банкинд нөлөөлж чадсангүй. 3 Иймд Н.Энхбаяр ямар ч байсан сонгууль өнгөртөл зарлуулахгүй байх хэрэгтэй гэж үзээд улсын Ерөнхийлөгчийн нэр барин, өөрийн биеэр очиж нөлөөлөхөөр Бээжин лүү яаран ниссэн нь тэр юм. Тэрээр Бээжин дэхь Swiss Credit банкны салбарт очин хүсэлтээ гаргаснаар ямар ч байсан эхний удаад зарлуулахгүй байж чадсан байна. Ингээд хадам эх өвдсөн тухай үлгэр үүсэж, анхаарал сарниулах үүднээс утга учиргүй шуугиан гаргасан бололтой юм. О.Цолмонгийн Швейцарийн Swiss Credit банкин дахь хадгаламжийн дансны дугаар SCB 45378MG80009L12. Дансны үлдэгдэл 1.3 тэрбум доллар (3 их наяд төгрөг буюу монгол улсын жилийн төсөв) гэдэг нь удахгүй зарлагдана. Тэр үед намайг худлаа хэлээгүй гэдгийг та бүхэн мэдэх болно. Энэ мөнгө бол миний дээр хэлсэнчлэн албан тушаал олгосныхоо шан харамж, авлигаас олсон, гэмт хэргээс чөлөөлснийхөө төлбөрт авсан, 2000 оноос хойш хураасан бүхий л хөрөнгө нь юм. Монгол улсын хуулийн дагуу Ерөнхийлөгчийн эхнэр ч гэсэн хөрөнгө орлогын мэдүүлгээ Авлигатай тэмцэх газарт гаргах ѐстой. Гэтэл АТГ-ын вэб хуудаснаас О.Цолмонгийн мэдүүлгийг хайгаад олсонгүй. Тэгэхээр хөрөнгө орлогын мэдүүлгээ гаргалгүй, хууль зөрчөөд суугаагийн цаад учир нь энэ хадгаламжтай л холбоотой. Хэрвээ худлаа мэдүүлбэл хуулийн хариуцлага хүлээх учраас Ерөнхийлөгч өөрийн эрх мэдлээр далайлган АТГ-ыг нам дарж байдаг бололтой юм. Интернетэд тавигдсан мэдээллүүдийг харж байхад өнөөдөр Монгол улсын гадаад валютын нөөц 300 сая доллар хүрэхгүй байна. Харин Ерөнхийлөгчийн швейцарь дахь дансанд 1,3 тэрбум доллар байна. “Улсаасаа баян Ерөнхийлөгч” гэж бичигдээд байгаагийн учир энэ юм шүү. Би Б.Болдсайхан эмчийн бичсэн “5 сарын 24″ өгүүллийг уншаад уйлсан. Бүр цурхиртал уйлсан. Н.Энхбаяр гэж хүний сувдаг сэтгэлийн золиосонд олон хүн өртсөний нэг би юм шүү. Ц.Түмэнгэрэл, Д.Бадраа, Ц.Чимэдцэрэн, У.Хүрэлсүх, Н.Дэмбэрэл гээд олон залуучууд энэ хүний балгаар өнөөдөр цааз авах нь авж, бусдад алагдах нь алагдаж, шоронд суух нь сууж, бууж өгөх нь өгсөн. Би 5 сарын 24 -нд Элбэгээ ялбал нутагтаа очно. Заавал очно. Би өөрийн биеэр хуулийн байгууллагад очин бүх үнэнийг ярина. Тэр цагт миний ард түмэнд намайг ууч сэтгэлээр тосох, өрөвч нүдээр харах орон зай үлдсэн байх болвуу гэж найдахдаа, шударга ѐсны төлөөх үйлст өөрийнхөө хувь нэмрийг оруулах гэхдээ үүнийг бичлээ. Ухаант ард түмэн минь өршөөн соѐрх! Уучил хүүгээ, эр нэг алддаг юм, эрэг нэг нурдаг юм. Монгол орноо үргэлж хайрлаж, сэтгэлдээн тээж явдаг өөдгүй муу Д.Сүрэнхор. 2009 оны 5 дугаар сарын 15

Humperdincks Dilemma by Hugh Thomas
(Also my dilemma)

Нэг зүйл үнэн. Тэр юу вэ гэвэл орчин үеийн шинжлэх ухаанууд монголд үүсээгүй. Европын олон улс орнуудад хөгжисөн. Энэ бол үнэн. (яагаад мэдээжийн зүйлийг  хальт дурьдав гэвэл зарим нэгэн хүн бүхнийг монголоос үүссэн, хөгжсөн гэж хэлэх гэж оролддог явдалыг эсэргүүцэж).

Социалист нийгэмийг тухайн ЗХУын тусламж гэхүү, дарамт гэхүү ямар ч байсан тэдний удирдлаган доор үүсгэн бүтээсэн бөгөөд түүхэн хөгжилийн явцад тэр нийгэмийн зохион байгуулалт нуран унасан билээ.Социалист нийгэм байгуулсанаар БНМонголАУлс юу хожсон бэ гэвэл БОЛОВСРОЛ, ШИНЖЛЭХ УХААНы талаарх мэдлэг мэдээлэл, байгууллага, институт мөн шинжлэх ухаанч сэтгэлгээний бага ч гэсэн амт, дээрх бүгдийг хожсон.

ЗХУ нь өөрөө шинжлэх ухааны бүхий л салбарт үйл ажиллагаагаа явуулж байв. Гэхдээ дараагийн үнэн гэвэл орчин үеийн шинжлэх ухааны үндэс, тулгуур санаанууд Зөвлөлт Холбоот Улсад мөн л үүсээгүй. Тэд европын оронуудад үүссэн хөгжсөн ШУ болон бусад салбараас суралцан өөрийн нутагтаа авчирсан явдал байлаа. Өөрөөр хэлбэл тэд даманд авсан, бид дамын юмыг бас дамжуулан авсан.

Одоогийн орчин үеийн шинжлэх ухааны суурь тулгуур үзэл яах аргагүй нэгэн хуваагдал дээр тогтох бөгөөд тэр нь МАТЕРИ, биет зүйлс ба ОЮУН УХААН, биегүй гэх үзэл, бие биенээсээ хоёр ангид зүйл. Энэ үзэл нь европын сэтгэлгээнд саяхан үүссэн биш юм. Энэ сэтгэлгээний их суурийг христийн шашины хуврагууд, сүсэгтэн судлаачид МЭӨ  нэгдүгээр зуунаас эхлэн тавьсан. Гэхдээ дээрх хуваагдалыг орчин үед илүүтэй цохон тэмдэглэх болсон бөгөөд уг үзэлийн орчин үеийн бараг анхны том төлөөлөгч нь математикч, философич Ренэ Декарт болон бусад. Мэдээж тухайн цаг үеийн энэ үзэл бодолыг төлөөлж хамгаалж байсан олон хүн байгаа ч Декарт арай илүү зүйл хийж, хойч үеийн ой санаанд арай бат бөх үлджээ.

Дээрх үзэл суртал дээр үндэслэн ШУ цаашид хөгжив. Энэ үзэл одоо хүртэл хүчинтэй байгаагийн нэг жишээ бол ерөнхий болон их сургуулиудад  байгалийн (ө.х материйн, биет зүйлсийн) ШУ ба нийгмийн (ө.х оюун ухааны) ШУ гэж хоёр ангилан үздэг явдал юм. Энэ үзэлийг ЗХУ  мөн хэрэгжүүлсэн бөгөөд, түүнээс боловролыг тогтолцоогоо авсан БНМАУ ч хүлээн авав. БНМАУлсын залгамж халаа өнөөгийн Монгол улс ч ШУ болон боловсролын салбартаа хэрэгжүүлсээр байна.

Өнөө цагт европ болон түүнээс улбаатай америк дахь орчин үеийн ШУ энэ үзэл нь бодит байдалыг тайлбарлахад, судлахад ихээхэн саад болж байгааг мэдэрч, амсч эхэлж байна. Хэдийгээр маш маш удаан явагдаж байгаа ч энэ хоёрдмол үзэл, түүнээсээ улбаалаад баримталж буй боловсролын бодлогоос татгалзаж эхэлж буйг би ажиглаж сууна.

Уг дээрх үзэлээс болоод монголын БОЛОВСРОЛын салбар, ХҮНИЙ сэтгэлгээ яаж уналтанд орж байна вэ гэж үү? Сурагчдад бодит байдалыг хоёр болон түүнээс дээш хуваан заана. Хичээлүүд сонгож авсан тухайн зүйлээ л гүнд нь ортол заах бөгөөд дараагийн хичээл өмнөх хичээлтэй ЯАЖ УЯЛДАН, ХАРИЛЦАН ХОЛБООТОЙ буйг огтоос дурдахгүй. Ингээд эцэст нь бөөн баримт, мэдлэг цээжилсэн олон хүмүүс үүсч байгаа ч цээжилсэн, мэдсэн тэдгээр зүйлийнхээ учир уяалдаа холбоог мэдэж байгаа нь тун ховор, бараг үгүй. Жишээ дурьдвал физикийн хичээлээр заадаг Термодинамикийн хуулиуд биологийн хичээл дээр судалдаг амьд биетүүдэд мөн үйлчилж байгаагаа, тэдний химийн урвалд нөлөөлж байгааг огтоос зааж хэлдэггүй, эсвэл хүний биеийн өвчлөлд сэтгэл болон нийгэм, амьдралын хэв маягийн нөлөөлөлийг орхигдуулдаг гэх мэт. Арван жил, харамсалтай нь одоо арван хоёр жил болсон, сургуульд юу ч сураагүй мэт санагддагийн нэг учир эндээ байна. Юмсын учир уяалдаа, харилцааг холбон тайлбарладаггүй. Энэ байдал их сургуульд ороод ч үргэлжилнэ.

Тиймээс ШУхаан, боловсролын салбарт ажиллаж, амьдарч, суралцагч хэн ч болов дээрх байдалаас гарах тал дээр санаа тавьж БОДИТ БАЙДАЛ гэдэг бол УЯЛДААтай ОЛОН ЗҮЙЛСийн НЭГДМЭЛ байдал гэдгийг ухаарч, судалж, сурч байгаа зүйлсээ энэ чигт чиглүүлэх нь зөв юм. Тэгвэл бид бүхэн европ болон бусад улсын ШУны 300 жилийн турш үргэлжилсэн зарим нэг алдааг давтах хэрэггүй болно.

Энэ өвөл миний хувьд тун урт удаан, цас шуурга ихтэй, хүйтэн байлаа.

Гэхдээ аавын хэлдэгээр Ганган хүүхэн хавар намар! гэдгээ мартваа  ^_^

хоол ундаа сайн идэж, нойр бат бөх, хувцас хунар хэт нимгэн бус хаварын улиралаа угтцгаая.

Чингис хааны онгон байдаг гэдэгээр нь Ордос нутагийг би мэдэх бөгөөд тэр нутагт очиж байгаагүй, олигтой мэдээ мэдлэггүй тул хэдэн малчин малаа хариулаад, энд тэнд хэдэн жижиг хот байдаг л гэсэн бодолтой байсан билээ. Гэтэл тийм биш, миний төсөөлөл худал гэдгийг мэдэв.

Ордос нутагт Чай Жиан гэх бизнесмэн Ордос Урлагийн Музей (Ordos Art Museum) гэх томоохон музей түүнийгээ дагаад 20.000 хүнтэй урлагийн хотхон үүсгэж байгаа гэдэг мэдээг олж уншлаа.

Энэ бичлэгийнхээ хажуугаар цухас дурдахад зарим хүмүүс одоо нэгэн бодолоосоо салах цаг зайлшгүй иржээ. Энд тэнд юм уншиж, сонсож явахад байнга нэг өгүүлбэртэй таардаг, тэр нь болвоос : Монгол улсыг Орост уусахаас буриадууд, хятадад уусахаас өвөр монголчууд хамаагалдаг. Энэ өгүүлбэр 100, 200 жилийн өмнө үнэн байсан байж болно. Гэхдээ одоо байдал өөрчилөгдсөнийг олж харах хэрэгтэй болсон. Ордос гэх өвөр монголын өөртөө засах улсын нэгэн аймагын хүн амын 90 хувийг дан ганц хятад, хан үндэстэн эзэлдэг статистикийг наад захын википедиагаас харж болно.

Гол мэдээндээ эргэн орвол.

Ордос тал нутагт 515 сая евро (4,5 тэрбум юань) зарцуулж, нэгэн эр хот босгохоор төлөвлөөд аль хэдийн эхэлжээ. Уг хотоо ОРДОС 100 гэж нэрлэх бөгөөд хувийн эдлэн газар, байшингаас гадна олон төрөлийн урлан, галерэй, театэр, худалдааны төв, зочид буудал, ресторан гуанз гээд хүний хэрэгцээтэй бүхий л зүйлийг агуулна. 20 гаруй орны шилдэг гэгдэх архитектэрчидыг тус бүр 25,000 доллараар цалинжуулан ажиллуулж байгаа. 4 жилийн өмнө уг газарын 41 настай наймаачин хятад эр Хятад улсаас авсан байна. Чай өөрийн худалдаа наймааны эх сурвалжаа нууцалдаг бөгөөд яаж мульти саятан болсон түүх ил биш. Гэхдээ Хятадын Коммунист нам түүний эрхэлж буй үйл ажилыг ихээхэн дэмжиж байгаа бөгөөд тал нутагт соёлын үрийг тарих нь чухал гэжээ.

Доор эх нийтлэлийг тавьлаа. Англи хэл дээр уншихыг хүсвэл Нью Иорк Таймс Сэтгүүлийн холбоосыг дарж харна уу. Зураг хөрөгийг нь харахыг хүсье.

Мөн Ордос нутагийн сайхан дууг эндээс сонсоорой: Урнаагийн дуу энд дар
Өвөр монгол дахь Их төлөвлөгөө (the New York Times magazine)

http://www.nytimes.com/slideshow/2008/05/01/garden/20080501_ORDOS_SLIDESHOW_index.html

Чингис хааны булшины дэргэдэх аугаа солирол (der Spiegel)

http://www.spiegel.de/kultur/gesellschaft/0,1518,616678,00.html

Größenwahn am Grab von Dschingis Khan

(Von Andreas Lorenz, Peking)

Vision oder Wahnwitz? Ein reicher chinesischer Unternehmer will mit einer halben Milliarde Euro die mongolische Steppe erobern. Mitten in die Einöde klotzt er ein gigantisches Kunstmuseum - dem bald eine elitäre Retortenstadt folgen soll.

Der deutsche Künstler Günther Uecker hat mit Kreisen und Punkten bemalte Stoffbahnen aufgehängt. Sie heißen “Ich will einen Hund essen” oder “Im Kreis gehen”. Von Jörg Immendorff steht eine rote Skulptur in Form einer Koralle da. An der Wand prangt ein nacktes Mädchen, gemalt vom Chinesen Wang Ying, gegenüber hängt ein grellrotes Blütenfeld, 24 Meter breit. Es kann wohl keinen verrückteren Ort für ein Museum moderner Kunst geben als diesen hier im Bezirk Ordos.

Die Werke Ueckers, Immendorfs und bekannter chinesischer Gegenwartskünstler waren bis vor kurzem in einem kühn geschwungenen Gebäude aus grauen Ziegeln ausgestellt, das mitten in der Steppe der Inneren Mongolei steht. Die nächste Siedlung liegt rund 30 Kilometer entfernt.

“Vor zehn Jahren begann ich, mich für Kunst zu interessieren”, sagt der mongolische Unternehmer Cai Jiang, 41, der seine gesammelten Schätze hier in seiner Heimat zeigt. Eintritt verlangt er nicht, er kann froh sein, wenn überhaupt jemand kommt. Trotzdem hat er große Pläne: “Das Museum ist erst der Anfang.”

Neben seiner Atelierwohnung in Ordos hat Cai auch ein Büro im Pekinger Geschäftsbezirk. Dort, im 19. Stock, empfängt er an diesem Nachmittag.

Er trägt einen Dreitagebart, schwarzes Jackett über weißem Hemd mit offenem Kragen. Auf dem kleinen Schreibtisch liegt eine angeschmauchte Zigarre. Zwei Sekretärinnen in Jeans, schwarzen Jacken und Pumps protokollieren jedes Wort des Chefs. Ein komplettes “Kunst-Industrieviertel” mit Studios, Ateliers, Kinos, Konzertsälen, Geschäften, Hotels und Restaurants soll in Ordos entstehen - eine Retortenstadt auf 197 Hektar für 20.000 Einwohner. 4,5 Milliarden Yuan (umgerechnet rund 515 Millionen Euro) stellt Cai dafür bereit.

Vor vier Jahren hat er die Einöde, in der einst mongolische Reiter über Grasland und Sanddünen galoppierten, vom Staat erworben. Dschingis Khan soll irgendwo in dieser Gegend gestorben sein. Deshalb haben ihm die chinesischen Mongolen unweit des Museums ein großes Mausoleum in Form von drei Jurten errichtet. Drinnen verneigt sich ein Hochzeitspaar in mongolischer Tracht vor einem Bild des Eroberers. Draußen erweisen Besucher seinem “heiligen Pferd” und dem Baum des “Himmels und der Geister” die Ehre.

Das Herzstück der geplanten Kulturstadt “Ordos 100″ sollen einmal 100 ausgefallene Villen bilden, entworfen von jungen Architekten aus 29 Ländern, darunter auch Deutsche und Schweizer.

Auf die Idee kam ein Freund Cais, der Pekinger Ai Weiwei, einer der politisch widerspenstigen Künstler Chinas. Der bat das Schweizer Architektenbüro Herzog und de Meuron, hundert aufstrebende Baumeister zu benennen, und Cai zückte sein Scheckbuch. Nun stehen die Entwürfe im Untergeschoss der Kunsthalle - eine Sammlung von Pyramiden, Klötzen, Rundbauten, Kugeln und Türmen, ein “laut brüllender Architekturzoo”, so nennt es ein Teilnehmer.

Wer soll dem Ruf in die Steppe folgen?

Draußen sind Arbeiter an den ersten zwei Villen und an einem Restaurant beschäftigt. Chinesische Architekten beugen sich über Baupläne. Ein riesiger Funkmast, getarnt als Baum, verbindet die Siedlung mit der Außenwelt. Cai hat jedem der angereisten Architekten 25.000 Dollar bezahlt und dafür alle Rechte erworben: “Die Villen sollten sowohl fürs Arbeiten als auch als Wohnungen genutzt werden können. Ich will sie für jeweils eine Million verkaufen”, sagt Cai, der zuweilen mit einer gelben Harley-Davidson durch die Steppe braust.

Ist da ein Größenwahnsinniger am Werk oder ein Visionär?

Cai, Multimillionär schon in jungen Jahren, gehört zu jenen Unternehmern, deren Karriere seit gut 20 Jahren eng mit Chinas abenteuerlicher Reise in den Kapitalismus verknüpft ist. Doch so gern er über Ordos und die moderne Kunst spricht, so sparsam gibt er Auskunft über seine aktuellen Geschäfte. Die Assistentinnen teilen keine Firmenbroschüren aus, keine Pressemitteilungen, keine Geschäftsberichte.

Wer sollte Cais Ruf in die Steppe folgen, für eine Million Dollar eine Modellvilla kaufen und Firmen hier ansiedeln? Wer sollte um alles in der Welt hier leben wollen, bei 40 Grad minus im Winter und sengender Hitze im Sommer?

Cai hat keine Zweifel. Die “Hilton”-Kette wolle in seiner Stadt ein Hotel bauen, sagt er. “Die Wirtschaft boomt in Ordos, das wird das chinesische Ruhrgebiet.” Unter dem Sand der Steppe liegen gewaltige Rohstoffvorkommen. Ingenieure haben hier ein Sechstel der Kohlevorräte und ein Drittel der Gasreserven ganz Chinas gefunden.

Deshalb bekommt Cai Rückhalt von den lokalen KP-Funktionären, die wagemutige Projekte ohnehin lieben. Gerade haben sie selbst den völlig neuen Stadtbezirk “Kangbashi” gebaut, weil ihnen ihre Kreisstadt Dongsheng zu eng geworden war. Dafür zogen sie sechsspurige Straßen, schufen Regierungsgebäude, Ausstellungshallen, eine Universität, eine Bibliothek und einen Konzertsaal, der dem Pekinger Vogelnest-Stadion ähnelt. Wuchtige Denkmäler auf dem zentralen Platz erinnern an die Zeit Dschingis Khans. 200.000 Menschen sollen hier einmal leben - noch ist der Bezirk eine Geisterstadt.

Die Parteisekretärin Shi Yanjin spricht enthusiastisch über die Öffnungs- und Reformpolitik, über Modellstädte, über die “harmonische Entwicklung Chinas” - und sagt Sätze wie: “Die Partei und Regierung unterstützen die Bedürfnisse des Volkes.” Dazu gehört das Projekt des Unternehmers Cai, der Kultur in die Steppe bringen will.

Und wenn das Geld knapp wird, die hochfliegenden Pläne in der globalen Krise untergehen? “Das ist unmöglich”, sagt Genossin Shi. “Das kann hier nicht passieren.”